4 na aktibistang NatDem suspendido dahil sa kumprontasyon sa PAF exhibit

Sinuspinde ng University of Santo Tomas ang apat na estudyanteng aktibista at miyembro ng national democratic na mga organisasyon  na sangkot sa naging kontrobersiyal na komprontasyon sa Philippine Air Force exhibit sa loob ng campus noong Abril 21, matapos silang mapatawan ng disciplinary action dahil sa mga paglabag sa university Code of Conduct.

Sina Raven Racelis, Ralph Manuel, Mecaella “Sean” Capalar, at Dex Frogoso ay naharap sa magkakahiwalay na disciplinary proceedings matapos ang reklamo ng Philippine Air Force at isang UST alumnus. Ayon sa mga resolusyon ng Office for Student Affairs, nilabag ng apat ang Code of Conduct at nabigong panatilihin ang mga prinsipyo at ideal ng unibersidad.

Pinakamabigat ang ipinataw na parusa kay Racelis, na sinuspinde nang 10 araw. Walong araw naman kay Manuel, limang araw kay Capalar, at apat na araw kay Frogoso. Hindi rin bibigyan ng Certificate of Good Moral Character ang apat. Dahil dito, tinanggal si Capalar bilang Public Relations Officer ng Central Student Council (CSC).

Hindi simpleng pagtatanong lamang ang isinailalim sa disciplinary proceedings. Ang mismong mga probisyon ng Student Handbook na binanggit sa kaso ay may kinalaman sa courtesy and peace and order, disrespect, disturbance, at unruly behavior. Sa madaling salita, ang naging problema para sa unibersidad ay hindi lamang ang nilalaman ng mga tanong kundi ang paraan ng pakikitungo ng mga estudyante sa mga inimbitahang military personnel at ang naging epekto ng kanilang pagkilos sa isang opisyal na aktibidad ng unibersidad.

Komprontasyon

Bahagi ng 415th founding anniversary ng UST at 79th anniversary ng PAF ang military exhibit kung saan ipinakita ang mga kagamitan at capabilities ng Philippine Air Force. Dito naganap ang komprontasyon nina Racelis, Manuel, Capalar at Frogoso sa mga tauhan ng PAF. Naganap ito dalawang araw matapos ang armadong engkwentro sa Barangay Salamanca, Toboso, Negros Occidental, na ikinasawi ng 19 katao at naging sentro ng magkakasalungat na pahayag tungkol sa pagkakakilanlan ng mga nasawi at sa umano'y mga paglabag sa karapatang pantao.

Sa halip na manatili sa usapin ng exhibit, iniuugnay ng mga estudyante ang mga ipinakitang kagamitan sa mga operasyon ng militar sa Mindoro at Negros, kabilang diumano ang aerial bombing at strafing. Sa mga naging pahayag ni Racelis, lumampas din ang usapin sa isang tanong tungkol sa isang partikular na military operation. Tinawag niya ang AFP at PNP bilang “numero unong nangbabastos sa karapatang pantao ng mamamayang Pilipino” at inakusahan ang mga pwersa ng estado ng mga paglabag sa karapatang pantao. Tinawag din niyang “war criminals,” “red-taggers,” at “human rights violators” ang mga military personnel na kanyang kinompronta.

Ang naging eksena ay hindi na lamang isang student inquiry. Naging lantad na political confrontation ito sa loob ng isang university-hosted exhibit, sa harap mismo ng mga tauhan ng PAF at iba pang dumalo sa aktibidad.

Naging viral ang insidente at umabot sa pambansang usapin. Kinondena ni Defense Secretary Gilberto Teodoro Jr. ang naging asal ni Racelis bilang “kabastusan” at hinimok ang UST na kumilos laban sa estudyante. Ang reklamo ng PAF at ng isang UST alumnus ang kalaunan ay naging bahagi ng disciplinary proceedings.

Student Conduct

Ito ang puntong madalas natatabunan sa naging diskurso tungkol sa kaso. Ipiniprisinta ng mga estudyante ang insidente bilang usapin ng freedom of expression, dissent at academic freedom. Ngunit hindi naman ipinataw ng UST ang suspension dahil lamang sa pagtatanong tungkol sa militar. Ang disciplinary findings ay nakatuon sa conduct. May mga panuntunan ang isang unibersidad tungkol sa courtesy, peace and order at pakikitungo sa ibang tao. At ayon sa sariling disciplinary body ng UST, nilabag ng apat ang mga panuntunang iyon.

Mahalagang pagkakaiba ito. Maaaring kuwestiyunin ng isang estudyante ang isang operasyon ng militar. Maaari siyang magtanong tungkol sa bombing, strafing, civilian casualties o human-rights allegations. Ngunit ang freedom of expression ay hindi awtomatikong nangangahulugan na walang pananagutan sa paraan ng pagharap sa ibang tao, lalo na sa isang opisyal na aktibidad ng sariling unibersidad.

Kung ang bawat confrontation sa loob ng campus ay ituturing na simpleng “pagtatanong,” nawawala sa usapan ang mismong dahilan kung bakit may Code of Conduct ang isang institusyon.

Paratang at Pananagutan

Hindi rin maikakaila na mabibigat ang mga terminong ginamit sa insidente.

Ang pagtawag sa mga tauhan ng militar bilang “war criminals” at “human rights violators” ay hindi ordinaryong academic inquiry. Ang pag-akusa sa AFP at PNP bilang pangunahing lumalabag sa karapatang pantao ng mga Pilipino ay isang malaking political assertion.

Mismong matapos ang insidente, hindi binawi ni Racelis ang ganitong posisyon. Sa halip, ipinagtanggol niya ang kanyang mga sinabi at tinawag na “hypocritical” ang pagbatikos sa kanyang asal, habang inuulit ang kanyang mga alegasyon laban sa mga pwersa ng estado.

May karapatan ang isang estudyante na gumawa ng ganoong political critique. Ngunit may karapatan din ang isang institusyon na suriin kung paano ito isinagawa sa loob ng campus at kung lumabag ba ito sa mga panuntunang ipinaiiral sa lahat ng estudyante.

“Academic Freedom” 

Matapos ang suspension, tinawag ni CSC Secretary Clarence Mindo na “weaponization of the student handbook” ang naging disciplinary action at sinabing pinipigilan nito ang dissent at academic freedom ng mga estudyante.

Ganito rin ang naging depensa ng apat. Iginiit ni Capalar na ang pagtatanong sa mga awtoridad ay hindi dapat maging disciplinary offense. Tinawag naman ni Frogoso na political ang reklamo, habang ipinagtanggol ni Racelis ang karapatan niyang pumuna sa mga institusyon ng estado.

Ngunit may isang tanong na hindi dapat mawala sa usapan: Kung academic freedom ang dahilan ng kanilang pagkilos, hanggang saan umaabot ang kalayaang iyon kapag ang pagtatanong ay nauuwi sa personal na paghamak, matitinding akusasyon at isang komprontasyong lumalabag sa institutional rules?

Hindi kailangang ipagbawal ang dissent para kilalanin ang pananagutan. At hindi rin kailangang alisin ang karapatan ng isang estudyante na pumuna sa gobyerno para sabihing may hangganan ang asal na pinapayagan sa loob ng isang unibersidad.

Ang Hatol Ay Hindi Parusa Sa Dissent

Sa huli, ang suspension ng apat ay hindi simpleng kuwento ng isang unibersidad na “natakot” sa pagtatanong ng mga estudyante. May formal complaint. May disciplinary proceedings. May magkakahiwalay na resolusyon. May partikular na violations na tinukoy. May magkakaibang parusa depende sa bawat estudyante. At may desisyong huwag mag-isyu ng Certificate of Good Moral Character.

Maaaring hindi sang-ayunan ng mga estudyante ang naging desisyon. Maaari rin nilang ituring itong suppression of dissent. Ngunit hindi rin maaaring burahin ng salitang “academic freedom” ang mismong disciplinary record na naging batayan ng parusa.

Sa kaso nina Racelis at ng tatlo pa, ang tanong ay hindi lamang kung may karapatan silang pumuna sa militar. Ang tanong ay kung may pananagutan din ba ang isang estudyante sa paraan ng kanyang pagpuna. At sa naging desisyon ng UST, ang sagot ng unibersidad ay malinaw.