Bagong Isyu, Lumang Panawagan: Ang Paulit-ulit na Pangako ng Kalayaan

Noong Setyembre 21, kasabay ng ika-54 na anibersaryo ng deklarasyon ng batas militar, muling inilabas ng Kabataang Makabayan (KM) ang Kalayaan, ang opisyal nitong pahayagan, matapos ang limang taong pagkakatigil.

Walong pahina ang bagong isyu. May editoryal, balita, kultura, mga kuwento tungkol sa mga kabataang nakipamuhay sa mga yunit ng Bagong Hukbong Bayan (BHB), at mga parangal sa mga tinatawag nitong martir ng kilusan.

Sa unang tingin, maaaring ituring itong simpleng pagbabalik ng isang lumang publikasyon. Ngunit mas mahalagang tingnan kung ano ang mensaheng muling inilalapit nito sa isang bagong henerasyon ng kabataan.

Sentro ng editoryal ang panawagang: “Digmang bayan, sandata ng kabataan tungo sa kinabukasang malaya sa imperyalismo.” Nanawagan din ito sa kabataan na itaas ang pulang bandila ng BHB at lumahok sa armadong pakikibaka sa kanayunan.

Hindi rin itinago ng KM kung bakit muling inilabas ang Kalayaan. Ayon mismo sa organisasyon, bahagi ito ng kanilang pagsisikap na “palakasin ang sariling hanay.” Nabuo umano ang desisyon matapos ang isang kumperensya ng kanilang mga balangay noong unang hati ng 2026. Ang mga balangay naman ay muling itinatatag bilang bahagi ng tinatawag nilang “kilusang pagwawasto.”

Dito nagiging mas mahalaga ang pagbabalik ng Kalayaan. Hindi lamang ito pagbuhay sa isang lumang publikasyon. Sa sariling paglalarawan ng KM, bahagi ito ng mas malawak na pagsisikap na muling palakasin ang organisasyon at magtayo ng mga balangay sa mga lugar kung saan may konsentrasyon ng kabataan—kabilang ang mga paaralan, komunidad at lugar ng paggawa.

Ngunit sa kabila ng bagong isyu at muling pagtatayo ng mga balangay, kapansin-pansin na ang pangunahing mensahe ay halos hindi nagbago.

Digmang bayan. Pulang bandila. Mga martir. Imperyalismong US. Pagpunta ng kabataan sa kanayunan.

Ito rin ang mga panawagang ilang dekada nang inuulit ng kilusan. Kaya ang muling paglabas ng Kalayaan ay hindi lamang kuwento ng pagpapatuloy. Maaari rin itong tingnan bilang dokumento ng isang organisasyong nagsisikap na muling magpalakas ng hanay at humikayat ng bagong henerasyong magpapatuloy ng isang matagal nang pakikibaka.

At dito dapat magsimula ang mas seryosong usapan. Mahigit limang dekada nang isinusulong ang digmang bayan sa Pilipinas. Sa panahong iyon, maraming henerasyon ng kabataan ang hinikayat na ialay ang kanilang talino, panahon at maging buhay para sa armadong pakikibaka.

Ngunit nananatili ang tanong: ano na ang naging resulta? Hindi napabagsak ng digmang bayan ang estado. Hindi rin nito naitatag ang sistemang pampulitika at panlipunang ipinangako ng rebolusyon. Samantala, patuloy na nahaharap ang armadong kilusan sa malalaking hamon at pagkalugi sa hanay nito. Gayunman, hindi nangangahulugan ang paghina ng armadong kapasidad na nawala na rin ang organisasyong pampulitika sa likod nito.

Sa katunayan, ang mismong pagbabalik ng Kalayaan at ang sinasabi ng KM na muling pagtatayo ng mga balangay ay nagpapakitang patuloy ang pagsisikap na mag-organisa, magpalawak at humikayat ng panibagong henerasyon.

Ito ang dahilan kung bakit mahalagang suriin hindi lamang kung buhay pa ba ang kilusan, kundi kung ano ang iniaalok nitong landas sa kabataang nais nitong hikayatin.

Para sa isang kabataang hinihikayat ngayong iwan ang paaralan, pamilya at ordinaryong buhay para sa armadong pakikibaka, makatuwirang itanong: ano ang ebidensiyang ang landas na ito ang pinakamabisang paraan upang makamit ang pagbabagong ipinapangako sa kanya?

Hindi maliit ang hinihinging kapalit. Sa likod ng romantikong paglalarawan sa mga “martir” at “bayani” ay mga totoong buhay na naputol, mga pamilyang nagkahiwalay, pag-aaral na hindi natapos, at mga pagkakataong hindi na naibalik.

Hindi naman nangangahulugan na walang dahilan para magalit ang kabataan. May korapsyon. May kahirapan. May abuso. May hindi pagkakapantay-pantay. May mga institusyong kailangang baguhin at mga opisyal na kailangang papanagutin.

Ngunit hindi awtomatikong nangangahulugan na ang armadong pakikibaka lamang ang sagot sa mga problemang ito. Maaaring lumaban sa pamamagitan ng edukasyon, pamamahayag, mga organisasyong sibiko, propesyonal na gawain, pananaliksik, mapayapang pagkilos at iba pang demokratikong paraan. Ang hamon sa kabataan ay hindi kung lalaban ba sila sa mga problemang nakikita nila, kundi kung anong uri ng pakikibaka ang may pinakamalaking posibilidad na magdulot ng konkretong pagbabago nang hindi kinakailangang isuko ang kanilang buhay at kinabukasan.

Kaya ang tunay na tanong sa muling paglabas ng Kalayaan ay hindi kung kaya pa bang maglimbag ng pahayagan ang Kabataang Makabayan o muling magtayo ng mga balangay.

Malinaw na kaya pa nila.

Ang mas mahalagang tanong ay kung bakit, matapos ang mahigit limang dekada, ang sagot na iniaalok sa bagong henerasyon ay nananatiling kapareho: sumapi, magtungo sa kanayunan, humawak ng armas, at ipagpatuloy ang digmang bayan.

Ang muling paglabas ng Kalayaan ay patunay na nagpapatuloy ang organisasyonal at pampulitikang gawain ng KM. Ngunit ang pagpapatuloy ng isang organisasyon ay hindi awtomatikong patunay ng tagumpay ng estratehiya nito.

May bagong isyu ang Kalayaan.

Ngunit para sa kabataang hinihikayat nitong ialay ang kanilang kinabukasan sa armadong pakikibaka, nararapat lamang itanong: Ano ang bago sa pangakong ito—at ano ang ebidensiyang sa pagkakataong ito, matutupad na ito?