Hipokrisya at mga Alegasyon ng Sistemikong Pang-aabuso sa Kababaihan sa Loob ng CPP-NPA-NDFP

Ayon sa dating kadre na si Lady Desiree Miranda, nananatiling bulnerable ang kababaihan sa iba’t ibang anyo ng pang-aabuso sa loob ng CPP-NPA, sa kabila ng umiiral nitong mga patakaran tulad ng Tres Otso o Three Main Rules of Discipline and Eight Points for Attention.

Sa isang panayam na inilabas sa social media, isinalaysay ni Miranda ang matinding hirap, takot, panggigipit, at umano’y pamimilit sa kanya na humawak ng armas. Para sa kanya, inilalantad ng mga karanasang ito ang malaking agwat sa pagitan ng mga prinsipyong ipinapahayag ng kilusan at ng aktwal na kalagayang nararanasan ng ilang kababaihang kasapi nito.

Matagal nang itinatanghal ng CPP-NPA ang Tres Otso bilang mahigpit na kodigo ng disiplina na naglalayong protektahan ang mga sibilyan at panatilihin ang kaayusan sa loob ng hukbo. Gayunman, ayon sa testimonya ni Miranda, hindi pantay ang pagpapatupad nito—lalo na pagdating sa usapin ng kasarian.

Mas mabigat umano ang stigma at pananagutang ipinapataw sa kababaihan kaysa sa kalalakihan. Kapag lalaki ang lumabag—lalo na sa usapin ng sexual opportunism o paglabag sa seguridad—maaari umanong maging mas magaan ang konsekuwensya o magkaroon ng paboritismo. Samantala, kapag babae ang nasangkot, o maging ang mismong biktima, siya pa ang kadalasang nagdadala ng hiya, puna, at paninisi.

Kung ganito nga ang aktwal na pagpapatupad ng disiplina, nagpapakita ito ng patriyarkal na double standard sa loob ng isang organisasyong nagsasabing itinataguyod nito ang pagkakapantay-pantay ng kasarian.

Ang Tuntunin sa Pag-aasawa, Pagrerelasyon, at Pagpapamilya o TP3 ay maaari ring maging halimbawa kung paano nagiging instrumento ng kontrol ang isang patakarang dapat sana’y nagbibigay ng proteksyon. Kung mas mabigat itong ipinapataw sa kababaihan kaysa sa kalalakihan, at kung ang mismong mga biktima ang nakararanas ng paninisi, paghuhusga, at kahihiyan, lumilitaw ang tinatawag na “secondary victimization.”

Sa ganitong sitwasyon, ang institusyong inaasahang magbibigay ng proteksyon ay nagiging bahagi mismo ng mapang-abusong karanasan.

Patriyarkal at Sexist na Kultura

Hindi lamang ito inilalarawan bilang usapin ng ilang indibidwal na lider. Ayon sa testimonya, ang ganitong pagtrato ay maaaring bahagi ng mas malawak na kulturang umiiral mula sa mga legal o above-ground na organisasyon hanggang sa mga armadong yunit.

Sa ilang legal at above-ground na organisasyong iniuugnay ng pamahalaan at mga dating kadre sa pambansa-demokratikong kilusan, may lumitaw na ring mga alegasyon ng sexual assault, harassment, at pagsasamantala.

Isang babaeng gumamit ng alyas na “Karima” at nagpakilalang miyembro ng Kabataan Partylist ang nagsabing nakaranas siya ng tatlong magkakahiwalay na insidente ng sexual assault mula 2023 hanggang 2025. Ayon sa kanyang salaysay, paulit-ulit niyang iniulat sa organisasyon ang mga insidente, ngunit umano’y pinatagal ang proseso at hindi siya nabigyan ng hustisya hanggang sa mapilitan siyang magsalita sa publiko.

Sinabi rin niyang hindi bababa sa 20 babae ang maaaring naging biktima sa loob ng grupo. Mabigat ang alegasyong ito at nangangailangan ng malayang beripikasyon, malinaw na dokumentasyon, at direktang tugon mula sa mga organisasyong pinangalanan.

Gayunman, ang salaysay ni “Karima” ay nagbubukas ng mahalagang tanong: Ano ang nangyayari kapag ang pangangalaga sa pangalan ng organisasyon ay nagiging mas mahalaga kaysa sa proteksyon at hustisya para sa biktima?

Ayon sa mga alegasyon, sa halip na agarang proteksyon at pananagutan, ang ilang biktima ay inaasahang manahimik “para sa kilusan.” Ang mga reklamo ay maaari ring pangasiwaan sa pamamagitan ng internal na “rectification” o criticism-and-self-criticism sa halip na isumite sa isang malaya at maayos na imbestigasyon o sa naaangkop na legal na proseso.

Kung mapatutunayang paulit-ulit ang ganitong paraan ng paghawak sa mga reklamo, maaaring magpahiwatig ito na ang problema ay hindi lamang nakasalalay sa iilang abusadong miyembro. Maaari itong tumukoy sa mas malalim na kulturang organisasyonal na nagbibigay-daan sa victim-blaming, selective accountability, at proteksyon sa mga responsable.

Ang disiplina sa loob ng armadong kilusan ay nakabatay rin sa isang militarisadong estruktura na historikal na hinubog ayon sa mga pamantayang panlalaki. Dahil dito, ang kababaihan ay maaaring piliting umangkop sa mga kondisyong hindi isinasaalang-alang ang kanilang partikular na pangangailangan.

Sa halip na maging proteksiyon, ang ganitong sistema ay maaaring magbunga ng suppression, hindi pantay na pagtrato, at paboritismo. Ang mga babae ay maaari ring magdusa sa bunga ng paglabag ng kanilang mga kasamahang lalaki sa disiplina at seguridad—at sa ilang pagkakataon, sila pa ang nagiging pangunahing apektado ng mga desisyong hindi naman nila ginawa.

Mga Hindi Direktang Anyo ng Pagsasamantala

Hindi lamang sexual abuse ang maaaring maging suliranin sa loob ng isang armadong organisasyon. Bukod sa mga karanasang isinalaysay ni Miranda, kailangang suriin ang kakulangan ng suporta para sa kalusugan ng kababaihan habang nasa armadong kilusan, kabilang ang pangangalaga sa panahon ng menstruation, pagbubuntis, miscarriage, panganganak, at postpartum recovery.

Ipinapakita nito na ang usapin ay hindi lamang tungkol sa direktang sexual abuse. Kabilang din dito ang reproductive at physical exploitation na maaaring idulot ng kakulangan sa pagkain, pahinga, serbisyong medikal, at sapat na suporta para sa mga buntis o bagong panganak na babae.

Ayon pa sa salaysay, isang buwan lamang umano ang ibinibigay sa isang ina upang makasama ang kanyang anak bago siya inaasahang bumalik sa gawain ng kilusan. Kung totoo at malawakang ipinatutupad ang ganitong kalakaran, maaaring malagay sa panganib ang kalusugan ng ina, lalo na kung hindi pa siya ganap na nakagagaling mula sa panganganak.

Mahalaga, kung gayon, ang tanong kung sapat bang isinasaalang-alang ng militarisadong sistema ang magkakaibang pisikal at pangkalusugang pangangailangan ng kababaihan.

Ang menstruation, pagbubuntis, postpartum recovery, at iba pang kondisyong medikal ay nangangailangan ng partikular na konsiderasyon at angkop na serbisyong pangkalusugan. Kung ang parehong pamantayan ng mahabang martsa, limitadong pagkain, kakulangan sa pahinga, at tuloy-tuloy na combat readiness ay ipapataw sa lahat nang walang makatwirang akomodasyon, maaari itong magkaroon ng seryosong epekto sa reproductive health, pisikal na kalusugan, at mental na kapakanan ng kababaihan.

Ang tunay na evidence-based at gender-responsive na polisiya ay hindi lamang nagbibigay ng parehong tuntunin sa lahat. Isinasaalang-alang din nito ang magkakaibang pangangailangan ng mga kasapi upang matiyak na ang pagkakapantay-pantay ay hindi nauuwi sa pare-parehong pagpapabaya.

Armadong Pakikibaka at ang Konsepto ng Pagpapalaya

Isa sa mga pangunahing ipinapangako ng CPP ay ang pagpapalaya sa kababaihan sa pamamagitan ng rebolusyon. Gayunman, ayon sa testimonya ni Miranda, ang aktwal na karanasan ng ilang babaeng kasapi ay nagpapakita ng posibleng kontradiksyon sa pagitan ng ideolohiya at praktika.

Kung ang kababaihan ay napipilitang humawak ng armas, magtiis sa mga mapang-abusong sitwasyon, o makaranas ng stigma sa ilalim ng organisasyong dapat sana’y nagbibigay sa kanila ng proteksyon, makatuwirang itanong kung ang armadong pakikibaka ba ay tunay na nagiging instrumento ng kanilang paglaya—o nagiging isa rin itong mekanismo ng kontrol.

Ang digmaan ay isang kapaligirang may matinding pisikal at sikolohikal na stress. Kung ginagamit ang disiplina upang pilitin ang kababaihan na umangkop sa mga pamantayang hindi isinasaalang-alang ang kanilang partikular na kalagayan, nagiging mahalagang tanong kung tunay bang nagtataguyod ng pagpapalaya ang sistemang ito.

Maaaring may mga progresibong prinsipyo sa papel, tulad ng pagbabawal sa panggagahasa at pagkilala sa pantay na karapatan. Ngunit ang kabuluhan ng mga prinsipyong ito ay nakasalalay sa pare-pareho, malinaw, at walang kinikilingang pagpapatupad. Kung nagiging selektibo ang aplikasyon ng disiplina, lumalaki lamang ang agwat sa pagitan ng ideolohiya at aktwal na praktika.

Mariing itinanggi naman ng CPP-NPA ang mga alegasyon ni Miranda at inilarawan ang mga ito bilang bahagi umano ng psychological warfare o propaganda laban sa kilusan. Sa ilang pahayag, binanggit din nito ang kanyang mental health at ang sinasabing pang-aabusong naranasan niya bago pa siya sumapi sa organisasyon.

Gayunman, ang pagtukoy sa kanyang mental health o nakaraang karanasan ay hindi, sa sarili nito, sumasagot sa mga partikular na alegasyon tungkol sa pagpapatupad ng disiplina, paghawak sa mga reklamo, at pagtrato sa kababaihan. Hindi rin dapat gamitin ang mental health history ng isang tao bilang awtomatikong dahilan upang balewalain ang kanyang testimonya.

Ang higit na makabuluhang tugon ay isang malinaw at evidence-based na pagharap sa bawat alegasyon: Ano ang nangyari? May isinagawang imbestigasyon ba? Sino ang nanagot? At anong mekanismo ang umiiral upang maprotektahan ang mga biktima laban sa retaliation, victim-blaming, at pagtatakip?

Batay sa testimonya ni Lady Desiree Miranda at sa iba pang alegasyong lumitaw, may sapat na dahilan upang suriin kung naipatutupad ba ng Tres Otso at TP3 ang ipinapangako nitong proteksyon para sa kababaihan.

Kung ginagamit ang disiplina sa paraang nagdudulot ng hindi pantay na pagtrato, stigma, at pisikal o sikolohikal na pinsala, maaaring hindi lamang ito pagkukulang ng ilang indibidwal. Maaari itong magpahiwatig ng mas malalim na suliranin sa kultura, mekanismo ng pananagutan, at disenyo ng organisasyon.

Gayunman, ang bigat ng mga alegasyon ay nangangailangan din ng mas malawak na dokumentasyon, corroborating testimonies, at malayang imbestigasyon. Kailangang matukoy kung magkakahiwalay na paglabag lamang ang mga ito o bahagi ng isang paulit-ulit at sistemikong pattern.

Sa huli, ang pinakamahalagang isyung ibinabangon ng testimonya ni Miranda ay ang posibleng kontradiksyon sa pagitan ng ipinapangakong liberasyon ng kababaihan at ng aktwal na karanasan ng ilan sa loob ng kilusan. Hindi ito dapat sagutin sa pamamagitan lamang ng propaganda, character assassination, o pagtatanggol sa pangalan ng anumang organisasyon. Dapat itong harapin sa pamamagitan ng ebidensya, malayang pananaliksik, at isang proseso ng pananagutan na inuuna ang karapatan, kaligtasan, at dignidad ng mga babaeng nagsasalita.