NPA, PINATAY ANG TATLONG MAGSASAKA SA NEGROS HABANG PINATAWAD ANG LANDLORD

Sa loob lamang ng siyam na araw, mula Oktubre 4 hanggang 12, 2026, muling dinilig ng dugo ng mga magsasaka ang mga tubuhan sa Negros Occidental. Tatlong pesante ang pinatay ng New People’s Army (NPA). Dalawa ang pinagbintangang “government spies,” habang ang isa ay inakusahan ng panggagahasa. Anuman ang mga label na ikinabit sa kanila matapos silang mamatay, isang katotohanan ang hindi mabubura: lahat sila ay magsasaka.

Noong Oktubre 4, inangkin ng NPA Southwest Negros Guerrilla Front (Armando Sumayang Jr. Command) ang pagpatay kay “Natoy,” 59 anyos, sa Purok 1, Barangay Yao-yao, Cauayan. Ayon sa kanilang pahayag, pinarusahan nila ito matapos ang desisyon ng kanilang “people’s court” dahil umano sa paulit-ulit na panggagahasa sa isang menor de edad noong 2024 at pananakit sa parehong biktima noong 2026. Ayon naman sa pulisya, binaril siya ng mga armado habang nagpapakain ng baboy sa likod ng kanyang bahay. Namatay siya sa pinangyarihan.

Kinabukasan, Oktubre 5, inangkin ng NPA South Central Negros ang pagpatay kay “Dioleto” sa Sitio Capaklan, Barangay Santol, Binalbagan. Tinagurian nila siyang intelligence asset ng Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) at Armed Forces of the Philippines (AFP). Noong Oktubre 12, pinatay naman nila si Vergilio “Billy” Icunas, 69 anyos, sa Sitio Gabok, Barangay Basak, Cauayan. Inakusahan umano siya ng pagkakasangkot sa pagpatay noong Hulyo kay Dominador “Boboy” Tilad, na isa ring magsasaka.

Sa sarili nilang mga pahayag, ipinagmalaki ng CPP-NPA ang mga pagpatay bilang mga hakbang ng “pamamarusa” at pagpapatupad ng “revolutionary justice.” Ngunit habang mabilis na humantong sa kamatayan ang mga kasong isinampa nila laban sa mahihirap na magsasaka, ibang-iba ang naging pagtrato nila sa isang landlord na sila mismo ang naglarawan bilang mapang-api.

Noong Setyembre 22, 2026, inangkin ng Roselyn Jean Pelle Command ng NPA-Northern Negros na ni-raid at dinis-armahan nila ang landlord na si Clint Aranas sa Toboso. Nakumpiska umano ang mga armas na M4, Micro Galil, at KG9. Gayunman, hindi siya pinatay. Pinayagan siyang umuwi, nanatiling buo ang kanyang lupa, at nailigtas ang kanyang buhay. Ayon sa sariling salaysay ng NPA, si Aranas ay isang “despotic landlord” na may dekada nang rekord ng land grabbing at panliligalig sa pamamagitan ng private army.

Sa isang paghahambing na inilathala ni Noel Legaspi, malinaw na inilatag ang kontradiksiyong ito:

“In the span of nine days, from the 4th to the 12th of October, the cane fields of Negros were watered once more with the blood of farmers. Three tillers of the soil were killed by the New People’s Army in Negros on October 4, 5, and 12. Two were branded as government spies; the third was accused of rape. Whatever labels were pinned to their names in death, one truth cannot be erased: all three were farmers. They were sons of the same soil, bent beneath the same sun, bearing the same calloused hands that the NPA once swore to defend.”

Hindi lamang ito simpleng paglalarawan ng magkakasunod na pagpatay. Inilalantad nito ang isang brutal na kontradiksiyon: ang NPA, na nag-aangking hukbo ng mga magsasaka, ay siya ring pumatay sa mga magsasakang ipinangako nitong ipagtatanggol.

Ang mga kamay na pinatigas ng pagtatrabaho sa mga tubuhan ang pinatay, hindi ang mga kamay na may hawak ng titulo sa malalawak na lupain. Para sa mahihirap, sapat na ang isang akusasyon, spy man o sangkot umano sa panggagahasa, upang humantong sa isang “death sentence” na ipinataw ng sariling “people’s court” ng kilusan. Walang nakikitang sapat na pagkakataon para sa isang patas na proseso, at tila walang hadlang sa pagpapatupad ng hatol. Sa ganitong larawan, ang mahirap na magsasaka ang pinakamadaling parusahan, lalo na kung wala siyang yaman o kapangyarihang maiaalok.

Pagkatapos, inilatag ni Legaspi ang kabaligtarang sinapit ng landlord na si Aranas:

“Only a day before the killings began, the Roselyn Jean Pelle Command of the Northern Negros Front announced that it had disarmed a landlord on September 22, 2026, a man whose record of oppression and exploitation, by the NPA’s own account, stretches back for decades. For him there was no bullet. There was only the quiet taking of his firearms, and then he was allowed to walk home to his hacienda, his land intact and his life spared.”

Lantaran ang nagaganap na double standards. Ang landlord na mismong NPA ang naglarawan bilang mapang-api at mapagsamantala sa loob ng maraming dekada ay hindi pinatay. Walang bala, walang “people’s court” na nagtapos sa kamatayan. Sa halip, kinuha ang kanyang mga armas at pinauwi siya sa kanyang hacienda, habang nanatiling buo ang kanyang ari-arian.

Ito ang uri ng kontradiksiyong matagal nang ibinabato sa kilusan: tila may puwang ang pakikipagkompromiso kapag mayayaman at makapangyarihan ang kaharap, samantalang ang mahihirap ay mabilis na hinahatulan kapag pinagbintangang lumalabag sa mga patakaran nito. Sa pamamagitan ng umano’y suhol, revolutionary tax, o iba pang kasunduan, maaaring mapanatili ng mga mayayaman at mayayamang panginoong maylupa ang kanilang buhay at ari-arian. Samantala, ang mahirap na magsasaka ay maaaring mawalan ng buhay nang walang kaparehong pagkakataong makaligtas.

Ito rin ang puntong binigyang-diin ni Legaspi:

“Let the people of Negros weigh these two judgments side by side. For the poor farmer accused of whispering to soldiers, death. For the landlord accused of generations of exploitation, a lighter burden and a longer life.”

Hinihimok ni Legaspi ang mga taga-Negros na paghambingin ang dalawang magkaibang pagtrato. Para sa mahirap na magsasakang inakusahan ng pakikipag-usap sa mga sundalo, kamatayan. Para sa landlord na inakusahan ng ilang henerasyong pagsasamantala, mas magaan na parusa at mas mahabang buhay.

Ito ang ipinakikitang hustisya ng NPA sa Negros: mabilis at walang awa sa mahirap, ngunit tila mas maingat at mapagpatawad sa mayaman. Ang kilusang nag-aangking nagtatanggol sa uring magsasaka ay siya ring nagpapakita, sa pamamagitan ng mga pagkilos nito, na hindi pantay ang pagtrato sa mahihirap na magsasaka at sa mga may hawak ng malalawak na lupain.

Sa puntong ito, tinatamaan ni Legaspi ang mismong pundasyon ng propaganda ng CPP-NPA. Ang “class line” na dati nilang ipinagmamalaking gabay ng rebolusyonaryong kilusan ay tila salungat na sa kanilang aktuwal na mga pagkilos:

“This is not the class line that the revolutionary movement once proclaimed as its compass. A movement that claims to rise from the peasantry cannot turn its guns on the peasantry while extending mercy to the landed elite. When the farmer is buried, and the landlord is merely inconvenienced, the scales of so-called ‘revolutionary justice’ are revealed to be tilted toward the very class it pledged to overthrow.”

Ang kilusang nagsasabing nagmumula sa uring magsasaka ay hindi maaaring basta mag-angking kinatawan nila habang itinututok ang mga baril sa kanila at nagbibigay ng awa sa landed elite. Kapag nakalibing na ang magsasaka habang abala lamang sa pagkawala ng kanyang mga armas ang landlord, lantad ang pagkiling ng tinatawag na “revolutionary justice” sa mismong uring ipinangako nitong pababagsakin.

Madaling makita ang mapanlinlang na kontradiksiyon ng kilusan: nagsasalita sa ngalan ng mahihirap, ngunit ang mga pagkilos nito ay nagbubukas ng tanong kung sino talaga ang pinoprotektahan at kung sino ang isinasakripisyo. Kung ang mga magsasaka ang patuloy na nagbabayad sa pamamagitan ng kanilang buhay, habang ang mga makapangyarihan ay nakalalabas sa mga engkuwentro nang buhay at buo ang ari-arian, nararapat lamang kuwestiyunin ang tunay na direksiyon ng kanilang ipinaglalabang rebolusyon.

Sa huli, ganito ang hatol ni Legaspi:

“By its own actions, the answer is written not in manifestos but in the soil. It is not the peasant class. It is the landed few.”

Direkta ang kanyang konklusyon. Hindi sa mga manifesto, kundi sa mismong lupa, sa dugong dumanak ng mga magsasaka at sa kapalarang sinapit ng landlord, nakasulat ang sagot. Hindi ang peasant class ang tunay na pinaglilingkuran ng kilusan, kundi ang landed few.

Sa pamamagitan ng selective violence at mga kasunduang nagiging daan umano upang makaligtas ang ilang makapangyarihan, inilalantad ng mga pangyayaring ito ang isang kilusang salungat ang mga pagkilos sa ipinapangako nitong paglaya ng magsasaka. Ang NPA, na nag-aangking tagapagtanggol ng mga inaapi, ay siya ring kailangang managot sa mga magsasakang pinatay nito. Hindi sapat ang mga deklarasyon ng pakikibaka para sa mahihirap kung ang mismong mga pagkilos ng kilusan ang nagdudulot sa kanila ng karahasan at kamatayan.

Muling tutubo ang tubo sa ibabaw ng mga libingan. Ngunit hindi dapat makalimutan ng mga taga-Negros kung kaninong dugo ang dumanak at kung sino ang piniling iligtas. Sapat na ang hirap na dinaranas ng mga magsasaka sa kanilang araw-araw na pakikibaka para mabuhay. Hindi nila dapat danasin ang karagdagang karahasan mula sa isang kilusang nagsasabing ipinaglalaban nito ang kanilang kapakanan.