Annabelle Sabado: Kasama sa Student Protection ang Pagkontra sa Armadong Pakikibaka

Sa pahayag ng UP Diliman Committee on the Protection of Academic Freedom and Human Rights noong Setyembre 28, mariing kinondena ng komite ang umano’y patuloy na “red-tagging, harassment, and intimidation” laban sa mga estudyante, faculty, REPS, staff at iba pang constituents ng unibersidad.

Partikular na binanggit nito ang mga social media post ng NTF-ELCAC at mga grupong gaya ng Hands Off Our Children na nagpapakita ng mga larawan ng kanilang constituents at nag-uugnay sa mga ito sa terorismo. Ayon sa komite, ang mga naturang post ay “malicious and harmful” at lumilikha ng “anxiety-inducing” environment na maaaring makaapekto sa well-being at relasyon ng mga constituents sa kanilang mga pamilya at sa kanilang papel bilang bahagi ng unibersidad.

Binigyang-diin din ng komite ang pahayag na “Activism is not terrorism,” at iginiit na ang pakikipaglaban para sa basic social services at human rights, pakikiisa sa masa, at pagpuna sa corruption at impunity ay hindi terrorism.

Para kay Annabelle Sabado, spokesperson ng Hands Off Our Children at ina ng dating NPA member na si Rey Christian “Chanchan” Sabado, mahalagang marinig ang isa pang panig ng usapin: ang mga magulang na nagsasabing sila mismo ang nakaranas ng pagkawala, pagkakasangkot at pagkamatay ng kanilang mga anak.

“Ang advocacy ng Hands Off Our Children ay iligtas ang mga kabataan sa armadong pakikibaka at protektahan ang kanilang buhay, kinabukasan, at pamilya.”

Hindi abstraktong usapin para kay Ma’am Anabelle ang sinasabi niyang recruitment at pagpunta ng mga kabataan sa armadong kilusan. Ang kanyang anak na si Rey Christian Sabado ay dating Accountancy student sa Polytechnic University of the Philippines sa Sta. Mesa. Ayon sa mga ulat ng Philippine News Agency at Philippine Information Agency, sinabi ni Christian na nagsimula siya bilang student activist bago siya naging miyembro ng New People’s Army. Nahuli siya sa Las Navas, Northern Samar noong Oktubre 3, 2019.

Sa isang ulat ng PNA, sinabi ni Annabelle matapos ang pagkakahuli ng kanyang anak na ang pangyayari ay isang “answered prayer,” matapos siyang mawalan ng kontak dito nang sumapi ito sa NPA.

Kalaunan, nagsalita rin si Christian tungkol sa kanyang karanasan. Sa isang PIA report noong 2024, sinabi niyang nagsimula siya bilang Accountancy student sa PUP at naging miyembro ng League of Filipino Students bago niya sinabing naimpluwensiyahan siyang maniwala na ang armadong rebolusyon ang paraan upang baguhin ang lipunan.

Dahil dito, mas personal ang punto ni Chan-chan nang sabihin niyang hindi lamang isang kabataan ang naaapektuhan kapag napunta ito sa armadong pakikibaka.

“Bawat kabataang mapapahamak ay isang buhay at kinabukasang maaaring masayang. Hindi lamang ang bata ang naaapektuhan. Kasama sa pagdurusa ang kanyang mga magulang, kapatid, at buong pamilya.”

Student welfare

Para kay Ma’am Annabelle Sabado, hindi sapat na talakayin ang proteksiyon sa mga estudyante sa usapin lamang ng red-tagging at harassment. Kasama rin dito, aniya, ang panganib na dulot ng recruitment tungo sa armadong pakikibaka. Kung ang layunin ay protektahan ang mga estudyante laban sa mga panganib na maaaring makaapekto sa kanilang buhay at kinabukasan, naniniwala ang HOOC na dapat ding pag-usapan ang sinasabi nitong recruitment ng mga kabataan tungo sa armadong kilusan.

Sa kanilang pananaw, may mga kabataang nagsisimula bilang ordinaryong estudyante bago napupunta sa armadong kilusan. Sa kaso ni Christian, halimbawa, nagsimula siya bilang estudyante sa PUP bago naging student activist at kalaunan ay napunta sa NPA, batay sa kanyang sariling salaysay na iniulat ng PIA at sa mga naunang ulat ng PNA. 

Hindi naman, ayon kay Ma’am Anabelle, activism ang kanilang tinututulan.

“Hindi namin sinasabing mali ang pagiging aktibista. Ang pakikilahok sa mga isyung panlipunan at ang pagpapahayag ng saloobin ay bahagi ng demokratikong lipunan.”

Ang kanilang concern, aniya, ay ang sinasabi nilang paglipat mula sa activism tungo sa armadong pakikibaka. “Ang aming concern ay kapag ang isang kabataan ay unti-unting hinihikayat mula sa activism tungo sa armadong pakikibaka, hanggang sa mapunta sa kanayunan at maging bahagi ng armadong kilusan.”

Para sa HOOC, bahagi ng student protection ang pagtalakay sa mga ganitong panganib. Nais nilang itanong kung bakit hindi binibigyan ng parehong bigat ang usapin ng recruitment sa mga talakayan tungkol sa kaligtasan at kapakanan ng mga estudyante. “Hindi sapat na sabihin lamang na dapat protektahan ang mga estudyante laban sa red-tagging. Dapat ding pag-usapan ang iba pang panganib na maaaring makaapekto sa kanilang buhay at kinabukasan.”

Saloobin ng magulang

Para kay Ma’am Anabelle, hindi maaaring alisin sa usapin ang mga magulang mismo.

May mga pamilyang naghahanap ng mga anak na nawala at may mga pamilyang nagluluksa sa mga anak na namatay sa konteksto ng armadong tunggalian. Para sa HOOC, ang karanasan ng mga pamilyang ito ay hindi maaaring isantabi bilang simpleng usapin ng political labeling.

“Nais din naming makita ang anxiety, takot, at trauma na nararanasan ng mga magulang kapag nawawala ang kanilang mga anak o nakikita nilang unti-unting nagbabago ang direksiyon ng kanilang buhay.”

Higit pa sa anxiety, sinabi ni Ma’am Anabelle na may partikular na takot ang isang magulang na hindi alam kung makakauwi pa ang kanyang anak. “Kasama sa takot ang mga tanong kung may pag-asa pa bang makabalik ang anak sa normal na buhay, kung ligtas pa ba siya, at kung makakauwi pa siya sa kanilang pamilya.”

Dahil dito, kinukuwestiyon din niya ang pagtingin sa mga panawagan ng HOOC bilang simpleng red-tagging. Para kay Ma’am Anabelle may karapatan ang mga magulang na maglahad ng kanilang sariling karanasan, lalo na kung ang kanilang mga anak mismo ang naging sangkot sa armadong tunggalian. “Ang pagsasalita tungkol sa nangyari sa aming mga anak ay hindi para mang-red-tag, manakot, o patahimikin ang sinuman.”

Sa halip, nais nilang gamitin ang kanilang mga karanasan bilang babala sa ibang pamilya. “Ginagawa namin ito upang magsilbing babala at maging eye-opener sa ibang kabataan at kanilang mga pamilya tungkol sa mga panganib na nakita at naranasan namin mismo.”

Casualties ng armadong pakikibaka

Sa mas malawak na konteksto, maaaring tingnan ng HOOC ang mga kaso nina Alyssa Alano at Jerlyn Rose Doydora bilang mga halimbawa ng mga kabataang estudyante na namatay sa magkahiwalay na insidente na kinasangkutan ng mga pwersa ng gobyerno at NPA.

Gayunman, magkakaiba ang mga salaysay ng mga panig tungkol sa kanilang mga kaso at sa mga pangyayari bago at habang sila ay nasawi.

Si Alano ay isang Political Science student at incumbent UP Diliman University Student Council councilor nang mapabilang siya sa 19 na nasawi sa Toboso, Negros Occidental noong Abril 19, 2026. Ayon sa AFP, naganap ang insidente sa isang engkuwentro sa NPA. Iginiit naman ng UP Diliman at ng mga kasamahan ni Alano na siya ay pinatay sa isang operasyon ng militar. Nanawagan ang UP System ng independent, transparent at thorough investigation upang matukoy ang mga pangyayari sa insidente.

Si Doydora naman ay isang estudyante ng Pamantasan ng Lungsod ng Maynila na namatay noong Enero 1, 2026 sa Abra de Ilog, Occidental Mindoro. Ayon sa HOOC at mga government sources, kabilang siya sa mga kabataang na-recruit sa armadong kilusan. May ibang salaysay naman mula sa mga progresibong grupo tungkol sa kanyang pagkamatay at mga aktibidad sa lugar.

Para sa HOOC, ang mahalagang tanong sa mga ganitong kaso ay hindi lamang kung anong label ang gagamitin sa isang kabataan. Mahalaga rin, anila, na siyasatin kung paano napunta ang isang estudyante mula sa buhay-campus tungo sa isang sitwasyong nauwi sa armadong tunggalian at, sa ilang kaso, kamatayan.

Pagkondena sa Armadong Pakikibaka

Sa ganitong framing, nais ipakita ni Ma’am Anabelle na may isa pang usapin sa student protection na dapat pag-usapan. Kinikilala ng HOOC ang karapatan ng unibersidad na protektahan ang mga constituents nito laban sa harassment at intimidation. Kasabay nito, iginiit ng grupo ang karapatan ng mga magulang na protektahan ang kanilang mga anak at magsalita tungkol sa mga panganib na sinasabi nilang personal nilang naranasan.

Kaya para kay Ma’am Anabelle, hindi dapat ang mga magulang ang unang maging sentro ng pagkondena. Ang tanong niya ay kung bakit hindi rin malinaw na kinokondena ang recruitment ng mga kabataan tungo sa armadong pakikibaka at ang mismong armadong pakikibaka, bago tuligsain ang mga magulang na nagkukuwento ng kanilang karanasan at humihingi ng hustisya para sa kanilang mga anak.

Sa kanyang pananaw, ang pagbabahagi ng karanasan ng mga magulang ay bahagi ng kanilang pagtatangkang pigilan na maulit sa ibang pamilya ang kanilang pinagdaanan. “Nais naming malaman ng mga kabataan ang mga posibleng kahihinatnan bago sila gumawa ng desisyong maaaring magbago sa buong buhay nila.”

Sa huli, malinaw ang nais ipaglaban ni Ma’am Anabelle: isang kinabukasang hindi kailangang tumbasan ng buhay ng isang kabataan ang kanyang paninindigan. “Ang nais namin ay makita ang aming mga anak na nakapagtatapos, nakapagtatrabaho, nakabubuo ng pamilya, at may maayos na kinabukasan, sa halip na ialay ang kanilang buhay sa armadong pakikibaka.”

Sa punto ni Ma’am Anabelle, kung ang layunin ay tunay na protektahan ang kabataan, kailangang marinig ang lahat ng nagsasalita tungkol sa kanilang kaligtasan: ang mga estudyante, ang unibersidad, at ang mga magulang na nagsasabing sila mismo ang nakaranas ng pagkawala ng kanilang mga anak.